نگارنده با پيروى از اصل « هماهنگى و يكسان‌سازى » در شيوهء رسم خطّ كتاب حاضر ، كوشيده است ضوابط تقريبا ويژه‌اى برگزيند ، و البتّه اذعان مىدارد كه اين تنها يك تجربه است و تا دستيابى به مرزهاى كمال مطلوب ، راه دراز و دشوارى پيش روست ، و مسلّما دستگيرى همرهان توانا ، مايهء اصلى شوق و دلگرمى ما خواهد بود . بر سر آن بودم كه شيوه‌نامهء رسم خطّ خود را در همين ديباچه تقديم كنم ، ولى چون بىگمان حجم آن از بيست صفحه نيز درمىگذرد ، فعلا مجال اين كار نيست ؛ امّا خوانندگان آگاه ، خود با دقّت در متن ، روش كار را ملاحظه خواهند فرمود . آيا زمان آن نرسيده است كه همان گونه كه در مدارس و مراكز آموزش عالى ، دستور زبان و آيين نگارش را به ما و فرزندانمان مىآموزند ، از شناخت و سپس شناساندن استقلال املائى كلمات نيز غافل نمانند ؟ ما همان‌طور كه جمله را به واحدهاى دستورى كاملا معيّن و تعريف‌شده تقسيم مىكنيم ، بايد در نوشته‌هاى معمول روزانهء خودمان هم به مرز كلمات و استقلال املائى آنها احترام بگذاريم . بايد بياموزيم كه گرچه « سه‌پايه » از دو كلمهء « سه » و « پايه » تشكيل شده ، امّا كلمه‌ايست مركّب ، و اگر بين « سه » و « پايه » فاصله داده شود ، معنى و تكيهء دستورى آن نيز متفاوت خواهد بود : « سه عدد پايه » ( عدد و معدود ) . يا در « باز گرفتن » ، اگر « باز » و « گرفتن » نزديك هم نوشته شوند ، كلمه به معنى « پس گرفتن » است ( كه دستوريان معمولا آن را مصدرى پيشوندى مىدانند ) ، امّا اگر با فاصله آورده شوند ، به معنى « گرفتن باز ( پرنده يا . . . ) » خواهد بود ! متأسّفانه هنوز توجّه جدّى و شايسته‌اى به اين امر ( چه از طرف نويسندگان و « ويراستاران » ، و چه از سوى حروف‌چينان ما ) صورت نگرفته ، و بنده تنها در معدودى آثار تقريبا تازه‌چاپ ، تلاش‌هايى ديده و باز اندكى جاى اميدوارى هست ؛ از آن جمله است دانشنامهء جهان اسلام ( از آغاز حرف « ب » ) كه تاكنون چند جزوه از اين اثر ارزشمند به چاپ رسيده است . در اينجا ذكر اين نكته لازم است كه نگارنده در مقدّمهء كتابى كه پيش از اين با گفتارى از استاد فرزانه ، آقاى دكتر خسرو فرشيدورد نوشته « 1 » ، گفته است : « رسم خطّ كتاب نيز بشيوهء صحيح مرحومان استاد بهمنيار ، استاد فروزانفر ، علّامه قزوينى ، علّامه دهخدا ،

--> ( 1 ) - موسيقى شعر نيما « تحقيقى در اوزان و قالب‌هاى شعرى نيمايوشيج » ، تهران ، كتاب زمان ، چ 1 ، 1371 .